Contents
به طور کلی تیغه بینی یا سپتوم، دیواره نازک و غضروفی است که حفره بینی را به دو بخش چپ و راست تقسیم می کند. این ساختار نقش حیاتی در پشتیبانی ظاهری بینی و هدایت جریان هوا ایفا می کند. جراحی بینی (رینوپلاستی) و جراحی سپتوپلاستی یا همان اصلاح انحراف بینی از جمله رایج ترین عمل های جراحی در سراسر جهان هستند که بر روی این ساختار انجام می شوند. اگرچه این جراحی بینی عمدتا با موفقیت بالایی همراه هستند، اما مانند هر مداخله جراحی دیگری، دارای ریسک ها و عوارض احتمالی هستند. یکی از جدی ترین و نگران کننده ترین عوارض، هرچند نادر، سوراخ شدن تیغه بینی است. در این مقاله جامع، به بررسی دقیق دلایل سوراخ شدن تیغه بینی پس از عمل، علائم هشداردهنده، عوارض ناشی از آن، روش های درمانی و احتمال بروز این عارضه خواهیم پرداخت.
برای درک نحوه سوراخ شدن تیغه، باید ساختار آن را بشناسیم. تیغه بینی از جلوی غضروف و از عقب استخوان تشکیل شده است. بخش غضروفی در جلوی بینی بسیار نازک است و در مرکز آن توسط دو لایه مخاط نازک پوشانده شده است. خونرسانی به این ناحیه از طریق شریانهای کوچکی انجام میشود که در مخاط اطراف قرار دارند.
سوراخ شدن تیغه بینی بعد از جراحی
در حین جراحی بینی، جراح بینی اصفهان ممکن است برای اصلاح انحراف، بخشی از غضروف سپتوم را بردارد یا تغییر شکل دهد. اگر در حین این کار، لایه مخاطی هر دو طرف تیغه به طور همزمان آسیب ببیند، یا اگر جریان خون به این ناحیه قطع شود، بافت غضروف در آن ناحیه فاقد اکسیژن و مواد مغذی می شود. در نتیجه، غضروف مرده و توسط بدن جذب می شود که منجر به ایجاد یک سوراخ یا روزنه در تیغه می شود. این سوراخ می تواند از اندازه یک سوزن تا یک سوراخ بزرگ که کل تیغه را درگیر کند، متغیر باشد . یکی از سوالات اصلی بیماران این است که چقدر احتمال دارد دچار این عارضه شوند ؛ خوشبختانه، با پیشرفت تکنیک های جراحی و افزایش تجربه جراحان، احتمال سوراخ شدن تیغه بینی بسیار پایین است. آمارهای جهانی نشان می دهند که این عارضه در کمتر از ۱ تا ۵ درصد جراحی های بینی رخ می دهد.
عوامل موثر در سوراخ شدن تیغه بینی
عواملی که احتمال این عارضه را افزایش می دهند عبارتند از:
- جراحی های ترمیمی: در عمل های دوم یا سوم که بافت ها دچار اسکار و چسبندگی شدهاند، ریسک آسیب به مخاط بسیار بالاتر است.
- برداشتن بیش از حد غضروف: اگر جراح برای اصلاح انحراف، بیش از حد غضروف بردارد، پشتیبانی ساختاری ضعیف شده و خطر آسیب به تیغه بینی افزایش می یابد.
- عفونت: عفونت های بینی پس از عمل می تواند باعث از بین رفتن غضروف و سوراخ شدن آن شود.
- استفاده از داروهای خاص: مصرف داروهای استنشاقی طولانی مدت یا داروهایی که جریان خون را کاهش می دهند نیز دیگر علت سوراخ شدن تیغه بینی به شمار می رود.
- دست کاری داخل بینی با هر وسیله مثل انگشت یا گوش پاکن و…داخل بینی
- سیستم ایمنی بدن میباشد حتی بدون سابقه جراحی
علائم سوراخ شدن تیغه بینی
سوراخ شدن سپتوم ممکن است بلافاصله پس از عمل یا ماه ها بعد بروز کند. علائم آسیب به تیغه بینی ، بسته به اندازه و محل سوراخ می تواند متفاوت باشد و حتی اکثر مواقع هم بدون علامت است که در ادامه آنهارا بررسی کرده ایم:
صدای سوت کشیدن هنگام تنفس:
شایع ترین نشانه سوراخ شدن تیغه بینی باشد ؛ وقتی سوراخی در مسیر هوا ایجاد شود، عبور جریان هوا از این روزنه باریک باعث ایجاد صدای سوت مانندی می شود که این صدا معمولاً هنگام نفس کشیدن عمیق یا ورزش شنیده می شود.
خشکی مزمن بینی و پوسته سازی:
یکی از وظایف تیغه و مخاط بینی، مرطوب کردن هوای تنفسی است. وقتی سوراخی ایجاد شود، جریان هوا به صورت آشفته عبور می کند و باعث خشک شدن شدید مخاط می شود که این امر منجر به تشکیل پوسته های خشک و خونریزی های جزئی می شود.
احساس انسداد و هم زدن بینی:
حتی اگر سوراخ بزرگ باشد، بیمار ممکن است احساس کند بینی اش گرفته است. این به دلیل تغییر در جریان هوا و تورم بافتهای اطراف سوراخ است. گاهی اوقات مخاط داخل سوراخ متورم میشود و راه را میبندد.
خونریزی بینی:
خشکی مخاط و پوسته پوسته شدن باعث می شود رگ های خونی به صورت سطحی آسیب پذیر شوند و با کوچکترین ضربه یا دستکاری، خونریزی رخ دهد.
تغییر شکل بینی:
در موارد بسیار شدید و پیشرفته که سوراخ بزرگ است و غضروف های پشتیبان از بین رفتهاند، نوک بینی یا قوس آن ممکن است فرو ریزد و شکل بینی تغییر کند.
سوزش و احساس جسم خارجی:
برخی بیماران حس می کنند جسمی در بینی آن ها وجود دارد یا سوزش خفیفی را حس می کنند که بهبود نمی یابد.
نحوه تشخیص
تشخیص سوراخ شدن تیغه بینی معمولاً برای پزشک بسیار ساده است ؛ با استفاده از یک ابزار بازکننده بینی و نور مناسب، پزشک می تواند مستقیماً سوراخ را ببیند. در برخی موارد، برای بررسی دقیق تر اندازه سوراخ و وضعیت غضروف های باقی مانده، ممکن است آندوسکوپی بینی یا سی تی اسکن تجویز شود.
